Veelgestelde vragen over tandartsangst

Tandartsangst (ook wel dentofobie of odontophobie) is een intense angst voor tandheelkundige behandelingen. Het is een veelvoorkomend probleem in Nederland — naar schatting heeft 15 tot 20% van de bevolking last van tandartsangst in enige mate.

Tandartsangst komt bij ongeveer 1 op de 6 Nederlanders voor. Ernstige tandartsfobie, waarbij mensen de tandarts volledig mijden, treft circa 5% van de bevolking. Het is daarmee een van de meest voorkomende fobieën in Nederland.

Tandartsangst kan verschillende oorzaken hebben: een nare ervaring in het verleden, angst voor pijn of voor het verlies van controle, een gevoelig gebit, of het overnemen van angst van ouders of vrienden. Ook geluid en geur van een tandartspraktijk kunnen angstreacties uitlokken.

Een angstandarts is een tandarts die gespecialiseerd is in de begeleiding van patiënten met tandartsangst. Ze hebben extra training gevolgd in communicatietechnieken, pijnbestrijding en angstreductie. Ze werken vaak met lachgas, narcose of intensieve psychologische begeleiding.

Lachgas (distikstofoxide) is een mengsel van lachgas en zuurstof dat u via een neusmasker inademt. Het geeft een ontspannen, soms licht euforisch gevoel. U blijft bij bewustzijn en kunt communiceren met de tandarts. Na de behandeling is het effect snel uitgewerkt en kunt u gewoon naar huis rijden.

Bij narcose (algehele anesthesie) wordt u volledig in slaap gebracht door een anesthesioloog. U ervaart de behandeling niet bewust. Narcose wordt ingezet bij ernstige tandartsangst of complexe behandelingen. Na afloop heeft u begeleiding nodig naar huis en kunt u niet zelf rijden.

Angstbegeleiding is een aanpak waarbij de tandarts extra tijd neemt om uw angst te bespreken en te verminderen. Dit kan inhouden: een uitgebreid kennismakingsgesprek, het stap voor stap opbouwen van vertrouwen, het gebruik van een stopteken, en ontspanningstechnieken. Soms wordt samengewerkt met een psycholoog.

Bijzondere tandheelkunde (ook wel BADT of tandheelkunde voor bijzondere doelgroepen) richt zich op patiënten die om medische, psychische of gedragsgerelateerde redenen moeilijk reguliere tandheelkundige zorg kunnen ontvangen. Dit omvat ook patiënten met ernstige tandartsangst.

Reguliere tandheelkundige behandelingen worden vergoed via uw tandartsverzekering, ook als u bij een angstandarts zit. De extra begeleiding bij angst wordt niet altijd apart vergoed. Lachgas en narcose vallen doorgaans niet onder de basisverzekering maar soms wel onder de aanvullende verzekering.

De kosten voor lachgas variëren per praktijk en duur van de behandeling. Gemiddeld betaalt u tussen de €50 en €150 extra voor lachgas bovenop de reguliere behandelkosten. Sommige aanvullende tandartsverzekeringen vergoeden een deel van de kosten.

Behandeling onder narcose is aanzienlijk duurder dan lachgas. De totale kosten, inclusief anesthesioloog en verblijf, kunnen variëren van €500 tot €2000+. Een deel kan vergoed worden via de aanvullende verzekering of in bijzondere gevallen via de basisverzekering.

Kijk op Google-beoordelingen van patiënten. Controleer of de tandarts specifiek ervaring heeft met angstpatiënten. Vraag of een kennismakingsgesprek mogelijk is zonder direct in de stoel te hoeven zitten. Een goede angstandarts neemt de tijd voor u.

Een goed eerste bezoek begint met een uitgebreid gesprek over uw angst en ervaringen. Er wordt geen behandeling gedaan als u dat nog niet wilt. De tandarts legt uit wat er gaat gebeuren en vraag welke aanpak het beste bij u past.

Ja, voor de meeste angstandartsen heeft u geen doorverwijzing nodig van uw huisarts. U kunt direct contact opnemen met de praktijk. Voor behandeling onder narcose is soms een verwijsbrief nodig.

Tandartsangst bij kinderen is normaal en komt veel voor. Kies een kindvriendelijke angstandarts of pedodontist die ervaring heeft met angstige kinderen. Een eerste bezoek zonder behandeling — alleen kennismaken en de ruimte zien — kan al veel helpen.

Een kinderangstandarts (pedodontist) is gespecialiseerd in de mondzorg van kinderen, inclusief kinderen met tandartsangst. Ze gebruiken speciale communicatietechnieken en een kindvriendelijke omgeving om het tandartsbezoek zo prettig mogelijk te maken.

Voor kinderen tot 18 jaar wordt lachgas in sommige gevallen vergoed vanuit de basisverzekering, met name bij ernstige angst of bijzondere omstandigheden. Neem contact op met uw zorgverzekeraar voor de exacte voorwaarden.